ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ, شەت ەلدە ستيپەنديالىق باعدارلامالار ارقىلى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى حاباردار ەتۋ, سونىمەن قاتار حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا تاجىريبە الماسۋدى ماقسات تۇتقان ءىس-شارا بارىسىندا سونىمەن قاتار, قازاقستاندىق جانە شەت ەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارى مەن ءبىلىم اگەنتتىكتەرى اراسىنداعى B2B-كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلدى.
ادام كاپيتالىنىڭ باستى قۇندىلىعى بولىپ تابىلاتىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ باعىتىندا ەلباسى – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن ءبىلىم بەرۋدىڭ ۇلتتىق ۇلگىسى قۇرىلىپ, ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى تاڭدا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزە باستاعانىن سوڭعى ون جىل ىشىندە قازاقستاننىڭ يۋنەسكو-نىڭ ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ يندەكسى بويىنشا الەم ەلدەرىنىڭ ۇزدىك سەگىزدىگىنە ەنگەنى دالەلدەپ وتىرعانىن ايتىپ وتكەن قر مەملەكەتتىك xاتشىسى گۇلشارا ابدىحالىقوۆا عالامدىق ءبىلىم بەرۋ ۇردىستەرىنە سايكەس, ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق ساتىسىن ءتيىمدى دامىتۋ قولعا الىنىپ جاتقانعاندىعىنا توقتالدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەل ازاماتتارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان 10 مىندەتتىڭ ءبىرى – «ادامي كاپيتال – جاڭعىرۋ نەگىزى» ماڭىزدى باسىمدىق بولىپ تابىلادى. جولداۋدا كورسەتىلگەندەي, ەندىگى ايقىن ماقسات – ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق جاستاعى ازاماتتاردى قامتيتىن وزىق جۇيەسىن قۇرۋدى تەزدەتۋ. ءبىز ول ماقساتقا ەل ازاماتتارىنىڭ ءومىر بويى ءبىلىم الۋى مەن كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋىنا قولجەتىمدى مۇمكىندىكتەر ۇسىنۋ ارقىلى جۇزەگە جەتەمىز. سوندىقتان بىزگە ءبىلىم بەرۋ سالاسىن الەمدىك ۇردىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا يندۋستريالاندىرۋ تالاپتارىنا بەيىمدەۋ قاجەت. وتاندىق وقۋ ورىندارى ينفورماتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزە وتىرىپ, جاساندى ينتەللەكت جانە اۋقىمدى دەرەكتەرمەن جۇمىس ىستەي ءبىلۋى, شەتەلدىك جەتەكشى وقۋ ورىندارىمەن جانە زەرتتەۋ ورتالىقتارىمەن بىرىگىپ, ءتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرا باستاۋى كەرەك. سونداي-اق, قازاقستاندا ورتاازيالىق ءبىلىم بەرۋ حابىن قۇرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. ول ءۇشىن ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا اعىلشىن تىلىندەگى وقىتۋ باعدارلامالارى, قوس ديپلوم جانە اكادەميالىق موبيلدىلىك باعدارلامالارى قولعا الىندى. شەتەلدەن عالىمدار كوپتەپ تارتىلۋدا. تەك سوڭعى 5 جىلدا ەلىمىزگە 8 مىڭ شەتەلدىك مامان تارتىلىپ, ءبىزدىڭ جوو-دا 14 مىڭ شەتەلدىك ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا», – دەپ اتاپ ءوتتى گۇلشارا ناۋشاقىزى.
ەلىمىزدە 2014 جىلدان باستاپ وتكىزىلە باستاعان, بيىل 30 قازاقستاندىق جانە 70-تەن استام شەتەلدىك جوو-نىڭ, الەمنىڭ 21 ەلىنىڭ ءبىلىم بەرۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ باسىن قوسقان بۇل كورمەنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى «بولاشاق» پرەزيدەنتتىك ستيپەندياسىنىڭ 25 جىلدىعىنا سايكەس ءوتىپ وتىر. 1993 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان تاريحىندا 12800 تالانتتى جاستىڭ «بولاشاق» ستيپەندياتى اتانۋىنا, 10 مىڭنان استام جاستىڭ وسى باعدارلاما بويىنشا الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ تۇلەگى اتانۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن اشىلعان «بولاشاق» بىرەگەي جوباسى قازاقستاننىڭ الەمنىڭ 30 وزىق ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋ ماقساتىنا اپاراتىن زياتكەرلىك رەسۋرس ەكەنىنە توقتالىپ وتكەن مەملەكەتتىك حاتشى ەلىمىزدە وتكىزىلىپ جاتقان «International education fair-2018» xالىقارالىق ءبىلىم كورمەسى دە «بولاشاقتىقتار» ىزىنەن ەرگەن ساپالى جاستار سانىن كوبەيتە تۇسەتىنىن جەتكىزدى. «قاتىسۋشىلار اراسىندا كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتى, ۋورۆيك ۋنيۆەرسيتەتى, سەنسپو (Sciences Po) ۋنيۆەرسيتەتى سياقتى الەمدەگى جەتەكشى وقۋ ورىندارىنىڭ بولۋى قازاقستاندىق جاستاردىڭ ءبىلىم الۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتىپ, حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدا تاجىريبە الماسۋىنا, قازاقستانداعى ادام كاپيتالىن دامىتۋدا قۇندى ۇلەس قوسۋعا ىقپالىن تيگىزەتىنىنە سەنەمىن», – دەدى گۇلشارا ابدىحالىقوۆا.
بۇعان دەيىن استانا جانە شىمكەنت قالالارىندا وتكەن, جاستاردىڭ شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋىنداعى مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتىپ وتىرعان حالىقارالىق كوشپەلى ءبىلىم كورمەسىنە سونداي-اق, قازاقستانداعى فرانتسيا ەلشىسى فيليپپ مارتينە قاتىسىپ, كۇنى كەشە عانا قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆپەن ەكى ەل اراسىنداعى مەموراندۋمعا قول قويىلعاندىعىن, ول كەلىسىم بويىنشا 2018 جىلدان باستاپ جىل سايىن قازاقستاندىق 100 ستۋدەنتكە «اباي-ۆەرن» ستيپەندياسى تاعايىندالىپ وتىراتىنىن حابارلادى.
«شەتەلدىك ستۋدەنتتەردى قارجىلاندىرۋ جاعىنان فرانتسيا الدىڭعى ورىنعا شىعىپ وتىر. قازاقستان 2006 جىلدان باستاپ ەۋروپا كەڭىستىگىندەگى جوعارعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسا باستادى. دەسەك تە, قازاقستان ستۋدەنتتەردىڭ 3 پايىزى عانا ەۋروپادا ءبىلىم الادى. فرانتسيادا 310 مىڭ شەتەلدىك ستۋدەنت وقىسا, سونىڭ ىشىندەگى قازاقستاندىقتار سانى 600-گە دە جەتپەيدى. سوندىقتان فرانتسيادا ءبىلىم الاتىن قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر سانىن كوبەيتۋ ماقساتىندا جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى اشىلدى. فرانتسيا ۇكىمەتى حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ, 2018 جىلعا 100 ستۋدەنتكە شاكىرتاقى ءبولدى. ونىڭ 90-ى 2-كۋرستا وقيتىن ماگيسترانتتارعا, قالعان 10-ى دوكتورانتتارعا بولىنەدى», – دەپ اتاپ ءوتتى فيليپ مارتينە.
ەكى كۇنگە جالعاساتىن ءبىلىم كورمەسىنە كەلىپ, شەتەلدىك Herit-Watt University, University of Glasgow, City University London, University of Manchester, Riga Technical University, University of Latvia, Istanbul Aidyn University, Michigan State University, Ankara University, Oregon State University, Columbia University, New York Film Academy, University of California, The George Washington University, Bozok University, Bremen Universities, Shanghai International Studies University, University of Nicosia, Universite Sorbonne, Giresun University جانە باسقا دا الەمگە تانىمال ۋنيۆەرسيتتەرمەن تانىسىپ شىعۋ مۇمكىندىگى بار.
ميرا بايبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
